Pomiędzy bitami

Zaczęło się niewinnie - karta dźwiękowa na USB (tani szajs za 5 zł) przestała nagle odtwarzać. Oglądałem sobie w najlepsze Filharmonię Dowcipu na YouTube

(jeden kawałek powyżej, warto poszukać innych, świetne aranżacje), ubolewając przy tym, że nie mamy w kraju takiego zespołu jak Loituma. Chodzi oczywiście o ich utwór Levan polka AKA leek spin AKA kręcenie porem.

Ogólnie lubię covery, zabawy z aranżacją i interpretacją, a Levan polka to tekst z lat 30, z którego - jak widać poniżej - można zrobić całkiem współczesnego hiciora:

I mam świadomość, że powyższy przypadek to raczej ewenement, jeśli chodzi o popularność, ale - mimo mojej nikłej wiedzy w temacie - jednak nie jest to jedyny tego typu przypadek (wystarczy poszukać wykonań utworu Herr Mannelig). Znaczy: coś robią ze starymi utworami. Tymczasem wczoraj w radio usłyszałem, że w polskich szkołach nie ma lekcji muzyki i że moooże wróci. Trochę się załamałem.

Koniec dygresji. W każdym razie surfowałem po YouTube i nagle cisza. Po włożeniu do huba lub portu USB karta zaświeci niemrawo diodą i umiera. Czyli raczej permanentnie jest skończona. Zastanawiam się czy to zwykły przypadek, czy po prostu godzina-dwie produkowania dźwięku na słuchawki nauszne to dla tego typu karty za duże wyzwanie. Wolałbym pierwszą opcję, bo jednak lubię posłuchać na słuchawkach czasem...

Kolejną rzeczą, która padła, jest RAM w moim starym komputerze. Wygląda, jakby przestał widzieć jedną kość. Ostatnio było podobnie (resety, błędy na memtest), ale wystarczyło tradycyjne wyjęcie kości, odkurzenie kompa i wszystko działało. Tym razem tak dobrze nie ma. Zrestartował się i od tej pory widzi 375 MB RAM (wg free -m). Przekładanie i przedmuchanie nie pomaga.

Co prawda komputer to stary grat (obudowa - więc IIRC także płyta główna - z 2000 roku), a kondensatory na płycie od lat wołają o pomstę do nieba (słynne czasy wadliwych, puchnących kondensatorów), ale włączam go tak rzadko i używam do tak prymitywnych zastosowań, że wymiana nie ma sensu.

Sama maszynka to piękny przykład, jak można rozbudowywać PC - zaczynał jako Duron 700 ze 128 MB RAM i Nvidią TNT2 i dyskiem 20 GB. Potem był upgrade RAM, następnie procesora do Athlon XP 2200+, dysku do 60 GB. Na koniec - z okazji sporej ilości gry w Counerstrike - upgrade grafiki do Radeona 9200. I gdzieś po drodze RAM do 512 MB. I powiem szczerze, że do niedawna chodził mi po głowie kolejny upgrade grafiki, żeby pograć czasem chwilę we współczesne FPSy, ale nic okazyjnego na AGP nie było. Tak, wiem, przydałoby się go wymienić. Ale w sumie do netu, posłuchania czy sczytania muzyki itp. wystarczy, a używam rzadko...

Skoro o sczytaniu muzyki mowa - zapowiadane sczytanie i cyfryzacja taśmy BKS nie odbyły się z powodu rozkładu instalacji audio. Konkretnie z powodu rozszabrowania większości kabli pod inne instalacje audio i zagubienia jednej przejściówki. Chciałbym, żeby limit rozkładu na ten rok był już wyczerpany.

Jakiś czas temu było o HP T5520 jako routerze, który działał i byłem z niego zadowolony, ale trzeba poznawać nowe rzeczy (w tym przypadku: sprzęt na ARM). Poza tym, z T5520 można zrobić nieco więcej, niż tylko router (ma wyjście audio, w połączeniu z MPD będzie pewnie robił za odtwarzacz radiowy, shell i NAS w innej lokalizacji). Jasne, mogłem dołożyć do Dockstara kartę dźwiękową na USB, ale ciekawiło mnie też, czy modem USB (Sagem F@st 800) zadziała na ARM.

Wybór padł na Seagate Dockstar, bo był to tani sprzęt (wówczas ~100 zł, obecnie dwa razy drożej), o niezłych parametrach (128 MB RAM, procesor 1,2 GHz). Jako alternatywa dla T5520 w tym zastosowaniu - teoretycznie idealny. I - z racji architektury ARM - znacznie bardziej energooszczędny (maksymalnie poniżej 10W poboru prądu). Last but not least - Dockstar obsługuje niemodyfikowanego Debiana.

Od zakupu do uruchomienia minęło sporo czasu. O ile instalacja Debiana była bezproblemowa, o tyle działało to nieco losowo, więc dwa podejścia spędziłem na ustalaniu, co się sypie, że czasem wstaje z Debianem, a czasem z oryginalnym systemem. W końcu doszedłem, że winny był pendrive. Faktycznie, po wymianie na inny zaczęło działać stabilnie i można było się zająć przeniesieniem konfiguracji.

Przeniesienie było proste, podłączenie modemu i... zonk. Okazało się, że debianowe kernele nie są równe, konkretnie brakowało modułu br2684. Niby żaden problem przekompilować kernel, ale jeśli mam to robić na niedużym pendrive zamiast dysku, albo crosskompilując, to tak różowo nie jest. Ostatecznie zgłosiłem błąd dotyczący braku br2684, który szybko został poprawiony.

Niestety, poprawka wyszła dla kernela w wersji 3.0 z experimental. Jakoś nie ciągnęło mnie do wrzucania na produkcyjną (choć prywatną) maszynkę takiego wynalazku, tym bardziej, że nie sam kernel trzeba wymienić. A cokolwiek innego wiązało się z kompilacją... No dobrze, niech będzie. Skoro już kompilować, to jednak 2.6 ze Squeeze. I natywnie, na Dockstarze (jakoś się na tym pendrive zmieściło po rozpakowaniu).

Pobrane źródła, pobrane i nałożone patche, korekta pliku konfiguracyjnego, make-kpkg... I zonk z kryptycznym komunikatem (niestety nie zanotowałem). Okazuje się, że make-kpkg nie potrafi sam wykryć architektury, na której jest uruchamiany. Po podaniu --arch armel (dzięki przewodnikowi po crosskompilacji dla Dockstara) poszło dalej, choć niewiele. Tym razem winne lzma i cannot allocate memory (OSLT; mimo sporego swapa - IIRC 160 MB) i tyle. A przecież nie tak dawno kompilowałem kernele na maszynach z 64 MB RAM...

Na szczęście ww. przewodnik po crosskompilacji ładnie opisuje jak stworzyć środowisko i krok po kroku wyjaśnia, jak zrobić kernel. Stwierdziłem, że skoro akcja pewnie będzie się powtarzać, to warto mieć coś szybszego do kompilacji... Opis jest bdb, używanie środowiska do crosskompilacji proste. Wystarczyło poczekać parę h (tak, kernel debianowy to krowa z masą zbędnych opcji, ale stawiałem na kompatybilność i nie chciałem się bawić...) i kernel gotowy.

Kolejna ARMowa ciekawostka to instalacja. Zwykłe dpkg -i nie wystarcza. Jak widać w przewodniku po crosskompilacji kernela, trzeba jeszcze odczynić ręczną magię z uImage i uInitrd. Z pozytywów: wstało od kopa. Jest moduł, ale... nadal nie działa. Tym razem po podłączeniu modemu masa wpisów w stylu:

ATM dev 0: usbatm_submit_urb: urb 0xc6c50b40 submission failed (-28)!

Oczywiście modem się nie łączy... Googlanie po całości wpisu nie dało efektów, ale ostatecznie, szukając po fragmentach, trafiłem na ten błąd dla OpenWRT, który sugeruje wymuszenie bulk mode. Niby wolniejsze przy większych prędkościach, ale dla łącza 1 Mbps nie stanowi. Zresztą, innych pomysłów brak, zatem:

echo "options ueagle-atm altsetting=0,0,0,0" > /etc/modprobe.d/eagle-usb.conf

W końcu działa. Nawet się połączył. Małe dopieszczenie konfigów i w końcu maszynka przeniesiona. Generalnie z odkrytych wad Dockstara: nie ma RTC, więc po restarcie startuje bez aktualnej daty i godziny. Oczywiście instalacja ntp załatwia problem po nawiązaniu łączności z Internetem, ale przy ppp chwilę to trwa i przez tę chwilę wpisy w logach będą ze złą datą.

Inna uwaga odnośnie Debiana i ARM: nie jest to tak dopracowane jak architektury i386 i amd64. Generalnie działa, ale zamiast po prostu działa, trzeba bawić się w podawanie opcji (make-kpkg) lub nawet robienie części rzeczy ręcznie (initrd).

Parę przydatnych/użytych linków, niekoniecznie występujących w treści:

Wiki Debian on Dockstar

Zgłoszenie błędu z modemem USB dla OpenWRT

Komunikaty błędu na Dockstarze dotyczące Sagem F@st 800

Opis przygotowania środowiska do crosskompilacji i zrobienia nowszego kernela dla Dockstara

Póki co, trwa niezbyt obiecująco wyglądające (wygląda, że raz się wywalił z powodu loadu...) wygrzewanie sprzętu.

UPDATE: Jednak działa stabilnie od blisko dwóch tygodni. Prawdopodobna przyczyna ww. wywałki - błędy filesystemu (pewnie z czasu instalacji, kiedy nie był read only jeszcze). Po fsck, naprawieniu błędów i reboocie bez problemu.

O tym, że warto monitorować stan dysku, nie trzeba - mam nadzieję - nikogo przekonywać. Wystarczy tylko dodać, że wczesne wykrycie anomalii może pozwolić na proste i bezpiecznie skopiowanie wszystkich danych. Jeśli ktoś nie chce lub nie czuje się na siłach we wnikanie w dobrze opisane na wiki parametry S.M.A.R.T, to jako wariant minimum proponuję przyjąć, że jakakolwiek różna od zera wartość dla Reallocated Sectors Count jest sygnałem, że warto szybko zrobić backup danych. A już na pewno warto spisać dysk na straty, jeśli ta wartość rośnie.

Jeśli chodzi o desktopy, to - jak podpowiada ike w komentarzu - dysk można sprawdzić korzystając z gsmartcontrol (zapewne dostępne w repozytorium pakietów dla Twojej dystrybucji). Na pewno wygodniejsze i łatwiejsze rozwiązanie.

Pisałem już o odczycie S.M.A.R.T w Debianie dla dysków w kieszeniach USB. W zasadzie temat wyglądał na wyczerpany, bo nowe smartmontools obsługują dyski w kieszeniach USB, ale... nie do końca. Niedawno miałem do czynienia z dwiema kieszeniami USB dla dysków 2,5" - na jednej smartmontools nie umiało sprawdzić stanu dysku, na drugiej działało bez problemu.

Przeszedł bym nad tym do porządku dziennego, szczególnie, że żadna z kieszeni nie była moja, ale okazało się, że moja kieszeń 3,5" też nie pozwala na sprawdzenie stanu dysku tak po prostu:

smartctl -a /dev/sdb
smartctl 5.40 2010-07-12 r3124 [i686-pc-linux-gnu] (local build)
Copyright (C) 2002-10 by Bruce Allen, http://smartmontools.sourceforge.net

/dev/sdb: Unsupported USB bridge [0x04b4:0x6830 (0x001)]
Smartctl: please specify device type with the -d option.

Zatem jak sprawdzić dysk w kieszeni USB? Okazało się, że opcji do -d w smartmontools jest nieco więcej. Ten wpis podsunął rozwiązanie problemu, jest nim dodanie parametru -d usbcypress. Czyli ostatecznie komenda to:

smartctl -a -d usbcypress /dev/sdb

Wynik lsusb dla mojej kieszeni USB:

Bus 001 Device 002: ID 04b4:6830 Cypress Semiconductor Corp. CY7C68300A EZ-USB AT2 USB 2.0 to ATA/ATAPI

Podobno dość popularny producent chipsetów. Dla wyczerpania tematu - chyba wszystkie sprzętowe kontrolery RAID (przynajmniej znane mi) również pozwalają na sprawdzanie S.M.A.R.T dla dysków SATA. Też warto sprawdzać, bo można dostrzec nadchodzący błąd wcześniej, niż zgłosi go kontroler...

Dyski potrafią się sypnąć - pewnie każdemu zdarzyło się odzyskiwać dane z dysku, który "umarł". Dyski mechaniczne posiadają jednak bardzo przyjemną cechę, która może zapobiec utracie danych, czyli tytułowy S.M.A.R.T.. Tylko, że... nie działa w przypadku dysków podłączonych po USB. Przynajmniej w Debianie Lenny. Przynajmniej domyślnie.

Trochę czasu minęło, odkąd pisałem o kluczu USB jako partycji root i tylko do odczytu. Oczywiście, jak się spodziewałem, nie wyczerpałem tematu i parę rzeczy wyszło w praniu.